Als klein en ondeugend mannetje was ik er al vroeg van overtuigd dat voetbal veel zou gaan betekenen in mijn leven. Ik weet nog dat ik in 1974 – ik was toen negen jaar – ergens in Enkhuizen – waar mijn vader onze zeilboot had afgemeerd op zoek ging naar een cafeetje waar ik voetbal kon kijken. Die middag werd de halve finale op het WK in West Duitsland gespeeld tussen thuisland West Duitsland en Polen op een veld wat meer weg had van een zwembad dan van een voetbalveld, maar zelfs in die tijd was er geen ruimte voor afgelasting. Als negenjarige mocht ik van de uitbater in het bomvolle café helemaal vooraan op de grond plaatsnemen bijna in de TV, het was magisch.

Niet veel jaren later ontstonden de eerste voetbalvriendschappen, op en rond het veld maar ook op school. Het ging er bijna altijd over, ‘wat heb jij dit weekend gespeeld, was de standaardopening op maandagochtend in de schoolbanken en in het vervolg werd alles van A tot Z gefileerd en besproken. Mijn liefde voor de mooiste sport was geboren en ik ging mij allengs meer interesseren in het spelletje maar ook alles eromheen, Oranje, Ajax, individuele spelers, maar daarnaast ontwikkelde ik een liefde voor buitenlandse clubs, hun spelers maar vooral ook hun tenues. Het maagdelijke wit van Real vond ik altijd al iets onoverwinnelijks hebben, Rood-zwart met witte broek en witte kousen was ook prachtig en niet in het laatst omdat er een paar jaar later een paar Nederlanders in schitterden op het hoogste podium. Ruud Gullit sprak ooit de woorden ‘dat witte kousen kracht uitstralen’, dus is het niet onlogisch dat onze eigen club met vrienden opgericht (in 1985 opgericht) al 40 jaar met witte kousen speelt in combinatie met een witte broek en een wit shirt met een vleugje rood, gewoon omdat rood het mooist combineert met wit. Als reserveshirts hadden we destijds verticale blauw witte strepen, maar dan wel het Italiaanse azuurblauw, poh hé dat was ook prachtig. In die tijd – eind jaren tachtig – waarin de mode ook een steeds belangrijkere rol ging spelen in het leven binnen onze vriendschappen zag ik een club uit Genua opkomen……, met een krankzinnig fraai tenue. In mijn kleuren, maar dan in de mooist mogelijke tinten én van Kappa, hoe Italiaans wil je het hebben? Ik was verliefd op een tenue van een club uit Genua die door een rijke oliemagnaat werd opgestuwd in de vaart der volkeren en de strijd aanbond met de grote Noord Italiaanse clubs Juventus, Internazionale, AC Milan en het Napoli van ene Diego Maradona. Het was de tijd dat het Italiaanse voetbal als beste van de wereld te boek stond, en tussen al het geweld dook er ineens een muis uit Genua – Sampdoria geheten op, ik was verkocht. Ik verslond alles over die club, gracieuze spelers als Toninho Cerezo – de beste Braziliaanse middenvelder ooit, die kale Atillio Lombardo, Sinisa Mihajlovic, maar de twee allerbeste waren Roberto Mancini en Gianluca Vialli. Wekelijks speelden deze twee giganten in dat maagdelijke tenue. Heel eerlijk vond ik het uittenue met het witte shirt en blauwe broek nog 2% procent mooier dan het thuistenue – waarbij het thuistenue al op 98% bleef hangen, perfectie in tenue heet dat.

Vialli en Mancini dat was wat. Mancini de ballerina, die ik in mijn gedachten altijd in pak zonder sokken met stijlvolle moccasins – gezeten op een scooter door de straten van Genua zag scheuren, en Vialli de krullenbol die altijd zijn neus richting bal had staan en er dan als een buldog op afging en dodelijk was in de vijandelijke zestien, vaak gevoed door een koninklijke pass van zijn vriend Mancini. Die vriendschap tussen de twee is er een van meer dan 40 jaar. Beide geboren in 1964 en ze ontmoeten elkaar voor het eerst als ze beide 14 jaar zijn. Dat was op het nationaal trainingscomplex en toen ontstond de chemie tussen de twee. Vialli zei ‘hij had een voet in mijn goals, en ik in die van hem’. Bij Sampdoria worden de twee echt goede vrienden. Ze spelen er acht jaar samen en delen vaak een hotelkamer de nacht voor de wedstrijd. “We waren anders, maar hadden elkaar heel graag als mens”, zei Vialli ooit op Sky Sports. “En op het veld waren we bijzonder complementair. Ik kon als diepste spits spelen met Roberto achter me, en als het niet lukte draaiden we de rollen gewoon om. Het maakte ons niet uit wie scoorde. Die relatie kwam gewoon natuurlijk”.

Succes kwam er ook voor de vrienden, al duurde het eventjes. In 1990 winnen de vrienden met ‘Samp’ de Europa Cup 2 maar blijft heel Italië met een trauma achter na de verloren halve finale op het WK in eigen land tegen Argentinië. Mancini komt die wedstrijd niet van de bank, Vialli start in de basis, maar ziet hoe de uitgejouwde Maradona in zijn ‘Stadio San Paolo’ zijn gram haalt en doorstoot naar de finale. Een jaar later nemen Mancini en Vialli sportief wraak door hun Sampdoria naar de enige titel uit de clubgeschiedenis te loodsen. Vialli wordt met 19 goals topscoorder. Een jaar later moet de sportieve kroon op het werk worden gezet. In mei 1992 speelt Sampdoria op Wembley de Europa Cup 1 finale tegen het Barcelona van coach Cruijff en kanon Koeman. ‘Samp’ is beter maar Barca heeft het kanon en die beslist de finale in het voordeel van de Catalanen met de enige goal van de wedstrijd.

Hierna scheiden de sportieve wegen van de boezemvrienden. Mancini speelt overal en nergens en Vialli gaat naar Juventus alwaar hij in 1993 nog de UEFA cup wint en in 1996 Ajax verslaat in de finale van de Europa Cup 1. Hoewel hij het met zijn nieuwe kompaan Fabrizio Ravanelli prima kan vinden mist hij dan echter al een tijdje zijn vriend om zich heen. In 1992 heeft hij ook al besloten om zich niet meer beschikbaar te stellen voor de Squaddra Azzurra, en dat terwijl hij nog tot 1999 voetbalde. De ware reden is nooit helemaal duidelijk geworden maar er wordt vermoedt dat de aanstelling van Arrigo Sacchi in 1992 als bondscoach hiermee te maken heeft. Sacchi had de reputatie niet echt goed overeen te komen met spitsen. Ook Marco van Basten en Sacchi klikten bij AC Milan totaal niet. Bovendien had Vialli een karakter en dat brak Sacchi graag af in het belang van het team.

Dat karakter kwam Vialli in zijn latere leven nog goed van pas toen er in 2017 alvleesklierkanker bij hem werd vastgesteld. Deze strijd ging hij moedig aan, hij verdiept zich in Aziatische filosofie en houdt het hoofd recht door positieve spreuken op te schrijven. In de winter van 2018 – Vialli vecht op dat moment voor de tweede keer tegen de kanker in zijn lichaam – biedt de Italiaanse federatie hem aan om teammanager te worden in de staf van zijn boezemvriend én bondscoach Mancini. Vialli accepteert de job uit liefde voor zijn land en uit liefde voor Mancini. “Ik heb altijd met Mancini op het veld gestaan. Het wakkert oude emoties aan”, verklaart Vialli zijn beslissing, om er aan toe te voegen, “10% in het leven is wat ons overkomt, 90% is hoe we er mee omgaan”.

Het sportieve hoogtepunt komt er voor de boezemvrienden alsnog. 29 jaar later en opnieuw op Wembley. Italië pakt in 2021 het door corona uitgestelde Europese kampioenschap door in de finale Engeland te verslaan na strafschoppen. Mancini is de bondscoach en zijn vriend Vialli de teammanager.

Na deze heldendaad trekt Vialli zich terug om zich te richten op zijn herstel. Hij komt minder in de openbaarheid maar dwingt binnen de voetbalgemeenschap enorm veel respect af hoe hij omgaat met zijn ziekte. Op 19 december 2022 draagt Mancini de kist van ex ploegmaat Sinisa Mihajlovic – die ook aan kanker is overleden – uit de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Engelen van de Martelaren van Rome. De vrienden zien elkaar daar weer en op de begrafenis stelt Lazio voorzitter Claudio Lotito – waar Mihajlovic ook onder contract stond – openlijk de vraag of er een verband kan zijn tussen de dopingjaren in het Italiaanse voetbal en de ziekte kanker. Naast Mihajlovic was Vialli na zijn transfer naar Juventus steeds meer een spierbundel geworden. Een evolutie die vragen oproept. Het voetbal veranderde in die tijd, het werd fysieker. Vialli veranderde mee. Door zo toe te nemen in omvang werd hij een toonbeeld van medicaliseren in Italië. Niet lang hierna overlijd Vialli op 58-jarige leeftijd aan de gevolgen van alvleesklierkanker en verloor zijn vriend Mancini in korte tijd twee fantastische ploeggenoten én een vriend na meer dan 40 jaar vriendschap.